BDDK'dan Tasarruf Finansman Şirketlerine Müjdeli Haber! Limitlerde Önemli Değişiklikler
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu, bireylerin ev ve araç sahibi olma hayallerine ulaşmaları için biriktirdikleri tasarrufları emanet ettikleri finansman şirketlerinin çalışma prensiplerinde köklü değişiklikler yaptı. Bu önemli adım, sektördeki tanınmış firmaları doğrudan etkileyerek, sermaye yapısının korunmasını ve yatırılan fonların güvenliğini artırmayı amaçlıyor. Finansal Kurumlar Birliği Başkanlığına sunulan yeni resmi yönerge doğrultusunda, tasarruf havuzlarının işletileceği finansal enstrümanlar üzerinde koyu sınırlamalar getirildi. Bu sayede risk düzeyi yüksek olan yatırım araçları devre dışı bırakılarak, bireylerin birikimlerinin güvenilir ve likit bir şekilde yönetilmesi zorunlu hale getirildi.
Alınan bu stratejik karar ile birlikte, tasarruf fon havuzları ve şirketlerin kendi hesaplarında toplanan kaynaklar yalnızca katılım bankalarında açılan Türk lirası cinsinden cari ya da katılma hesaplarına yatırılabilecek. Bununla birlikte Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayınlanan, altına dayalı olmayan Türk lirası cinsinden yurt içi kira sertifikaları ile risk düzeyi 1 veya 2 olan düşük riskli katılım yatırım fonları da tercih edilebilecek. Bu köklü değişim sayesinde finansal sistemde meydana gelebilecek olası dalgalanmaların tasarruf sahiplerine olumsuz etkiler yaratmasının önüne geçilmesi ve katılım esasına dayalı finansman sisteminin daha sağlam bir yapıya kavuşturulması hedefleniyor.
Getirisiz Bakiye Limitleri Belirlendi, Yüksek Sözleşmeler Yenilendi
Atıl vaziyette bekleyen fonların nemalandırılmasını sağlamak adına dikkat çekici bir mekanizma getirildi. Yeni düzenlemeye göre, gün içerisinde getiri sağlamadan kalan bakiye miktarı, şirketin bir önceki ay sonundaki toplam tasarruf fon havuzu büyüklüğünün %0,2’sini geçemeyecek. Para transferlerinin sorunsuz bir şekilde yürütülmesi için, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’ndaki EFT sisteminin kapanış saatinden sonra havuza eklenen miktarlar, bir sonraki günün hesaplama tablosuna dahil edilecek. Bu adımlarla birlikte şirketlerin atıl fon yönetim sorumlulukları artırılarak birikimlerin etkin bir şekilde değerlendirilmesi sağlanacak.
Piyasa koşulları ve ekonomik parametreler göz önünde bulundurularak, yüksek tutarlı sözleşmelerin alt sınırları önemli ölçüde yükseltildi. Bir sözleşmenin yüksek tutarlı olarak tanımlanabilmesi için gerekli alt sınır, 2.509.800 liradan 5.000.000 liraya çıkarıldı. Gayrimenkul veya konut finansmanı sözleşmelerinde ise bu sınır 6.274.500 liradan 12.500.000 liraya yükseltildi. Şirketlerin alacağı riskleri dengede tutabilmek için bu tür yüksek sözleşmelerin toplam portföy içerisindeki payları %5 ile sınırlandırıldı. Ancak sektöre yeni katılan firmaları korumak amacıyla, 1 Ocak 2025’ten sonra faaliyete geçen şirketler için kademeli bir uyum süreci belirlendi. Bu yeni kuruluşlar için söz konusu oran, 30 Haziran 2027’ye kadar %15, 1 Temmuz 2027 ile 31 Aralık 2027 arasında ise %10 olarak uygulanacak.
Tek Bir Kişiye Verilecek Finansman Miktarında Aşırı Risk Önlemleri Alındı
BDDK'nın aldığı kararlar arasındaki en belirgin boyut, olası risk yoğunlaşmalarının engellenmesi. Gerçek veya tüzel kişiler ya da benzer risk grubundaki tarafların, tek bir şirketle gerçekleştirebileceği sözleşme sayısı net bir şekilde sınırlandırıldı. Buna göre, bir müşteri, aynı tasarruf finansman şirketi üzerinden en fazla 1 adet araç finansmanı ve 1 adet konut finansmanı olmak üzere toplamda yalnızca 2 sözleşmeye imza atabilecek. Böylece bir sermaye grubunun veya bireyin sistemdeki kaynakları baskılaması ya da olası bir temerrüt anında tüm havuzu riske atması engellenmiş oldu.
